سید محمود طالقانی و ارتقاء جنبش ملی ایران - بنیاد باران | بنیاد باران
Thursday, 27 June , 2019
امروز : پنج شنبه، ۶ تیر ، ۱۳۹۸ - 24 شوال 1440
  پرینت تاریخ انتشار : ۱۸ شهریور ۱۳۹۵ - ۱۳:۵۸ | 28 بازدید |

سید محمود طالقانی و ارتقاء جنبش ملی ایران

“ای مردم ، من مردی از شمایم ، از هرچه شما بهره‌ور گردید، من نیز بهره‌ بر‌می‌گیرم ، نه بیشتر و از هرچه گزند بینید، من نیز ‌می‌بینم، نه کمتر” امام علی – نهج البلاغه سید محمود علایی را که نمی‌شناختم، اما ” طالقانی ” را به خوبی…! بی هیچ پسوند و پیشوند و پانوشتی. […]

سید محمود طالقانی و ارتقاء جنبش ملی ایران

“ای مردم ، من مردی از شمایم ، از هرچه شما بهره‌ور گردید، من نیز بهره‌ بر‌می‌گیرم ، نه بیشتر و از هرچه گزند بینید، من نیز ‌می‌بینم، نه کمتر”

امام علی – نهج البلاغه

سید محمود علایی را که نمی‌شناختم، اما ” طالقانی ” را به خوبی…! بی هیچ پسوند و پیشوند و پانوشتی. اواخرتابستان بود وقتی پدرم با گریه از محل کار برگشت و در ظهر تقتیده اهواز صدایش در خانه پیچید: پدر طالقانی را کشتند! او شدت اندوهش را این گونه بیان کرده بود، همین! برخی اسا‌می‌ در ذهن ما جایی باز ‌می‌کنند که جایگزینی ندارد. در کودکی، نام‌‌ها مبهم‌اند و تاثیرات آنی اما ماندگار. بزرگ که ‌می‌شویم تازه تازه یاد ‌می‌گیریم دنبال کنیم که چرا این نام‌‌ها پاک نمی‌شوند: به نیکی یا به عکس و دنبال ‌می‌کنیم … تاریخ را ورق ‌می‌زنیم. پرسش‌‌ها پشت سر هم صف ‌می‌کشند و گاهی سرک که مرا زودتر ببین، پاسخ من جدی‌تر است!

در رژه پرسش‌‌ها یکی یکی تکرار ‌می‌کردم: چرا سرانجام او متصف به ” پدر” شد- مردی روحانی- که نامش از نهضت ملی شدن نفت تا انقلاب ۵۷، کنار خیلی‌‌های دیگرسرتیتر مبارزه بود؟ در گذشت او مرگی طبیعی بود؟ چگونه ‌می‌شود هم مخالف “کشف حجاب” رضاشاهی بود وهم مخالف “حجاب اجباری” انقلابی؟ آیا این داده درست یا دقیقی است که تائید کننده  نجس بودن مجاهدین مارکسیست شده در زندان بوده است؟ طالقانی مگر از ایراد اولین خطبه نماز جمعه تا آخرینش چه راهی را رفته بود؟ و از این رهگذر، گاه ‌می‌توان برای پرسش‌‌ها پاسخ‌‌های منطقی پیدا کرد. درذهنم تاکید ‌می‌کنم تا یادم باشد طالقانی پا به پای جنبش ملی، نظرات سیاسی و دینی خود را ارتقا داد. بعد از این که مصدق خود را به ارتش کودتا معرفی کرد، او همگام با جنبش مصدقی به سطح جنبش مقاومت ملی رسید و بعد از استقرار آمریکایی‌‌ها در ایران، جنبش رادیکال انقلابی را تایید کرد. از یادگارهای طالقانی بعد از انقلاب، توجه به دقیق کردن مفاهیم سیاسی بود و همراه با مردم، خواستار تشکیل شوراها و ثبت آن در قانون اساسی کشور. در حوزه دین با تفاسیر خود  در “پرتویی از قران ” در شش جلد که ثمره تلاش او از سال ۱۳۴۱ تا ۱۳۵۷ بود، آن چنان که گفته شده راهی تازه رفت و شیوه او در تفسیر، در برخورد با پرسمان‌‌های عینی جامعه  شکل گرفت، چنان که اهل تفسیر گفته‌اند: “شیوه آیت‌الله طالقانی در تفسیر آشکارا با تفاسیر سنتی متفاوت است. مفسر در مقدمه جلد اول روش خود را در تألیف این اثر ناظر به آن دانسته که پرتو آیات قرآن در ذهن فارسی‌زبانان جای گیرد و از هدایت آن بهره‌مند شوند. از این رو نخست چند آیه را مطرح کرده و ترجمه آن‌ها را به فارسی آورده و در تفسیر، آگاهانه به بعد هدایتی قرآن توجه کرده که فلسفه نزول وحی و غایت آن است…وی سپس عوامل موثر در فهم جنبه هدایتی قرآن را به شرح بیان می‌کند و از جمله این عوامل می‌شمارد پی جویی از ریشه لغات و درک معانی و مفاهیم عمو‌می‌عصر نزول، دقت در لطایف زبانی و بیانی و بلاغی، توجه به زمان نزول قرآن، یعنی شرایط عصر جاهلیت و فطرت زنده عرب جاهلی، لزوم پرهیز از محدود ساختن قرآن با ذهنیات علمی ‌و فلسفی، اتکا بر احادیث صحیح و صریح و استناد آن‌ها برای فهم متشابهات. از ویژگی‌های برجسته پرتوی از قرآن تحلیل زبانی و تأملات ادبی است. مؤلف با این کار نکات تازه و لطیفی را کشف می‌کند که برای اهل ایمان آگاهی‌بخش و گاه هیجان‌انگیز است. مؤلف در تفسیر در حد اعتدال از دستاوردهای کلام بهره جسته بی آن که مرعوب آن‌ها گردد.”

از دیگر تلاش‌‌های به یاد ماندنی و تاریخی طالقانی، پرداختن به اثر معروف نائینی است. نائینی که کتاب “تنبیه الامه و تنزیه المله “را در ربیع الاول ۱۳۲۷/آوریل ۱۹۰۹ به پایان برد، در همان سال در بغداد چاپ و منتشر کرد (آدمیت). این اثر سال بعد در تهران نیز چاپ و منتشر شد و شهرت یافت. در ۱۹۳۰م ترجمۀ عربی آن در مجلۀ العرفان در لبنان منتشر گردید. چاپ سوم کتاب به همت محمود طالقانی و با مقدمه و توضیحات او با عنوان حکومت از نظر اسلام منتشر شد (۱۳۳۴ش) و با استقبال گرم بسیاری از محافل در ایران روبه‌رو شد و نشان داد که دیدگاه‌‌های نائینی دارای اهمیت و نفوذ، و بالاتر از همه متناسب با مشکلاتی بوده که جامعۀ ایرانی با آن روبه‌رو ست. طالقانی معتقد است که این کتاب «گرچه برای اثبات مشروعیت مشروطه نوشته شده، ولی اهمیت بیشتر آن به دست دادن اصول سیاسی و اجتماعی اسلام و نقشه و هدف کلی حکومت اسلا‌می‌است». حمید عنایت تنبیه الامه را تنها رسالۀ منظم و منسجم و شناخته‌شده‌ای می‌داند که توسط یک شخصیت مذهبی در دفاع از دموکراسی پارلمانی به رشتۀ تحریر درآمده  و فریدون آدمیت معتقد است که نائینی در این کتاب کوشیده  «تباین ذاتی میان سیاست مشروطیت غربی و سیاست دینی را از میان بردارد». او «هشیاری ملی» نائینی را «خیره کننده» می‌داند.

و از هرچه گزند بینید من نیز ‌می‌بینم نه کمتر

و اینک حدیثی مجمل …درست چند ماه پیش از مرگ، با هجرت کوتاه طالقانی و قهر او مواجه ‌می‌شویم که مختصر به شرح آن ‌می‌پردازم: ماجرای قهر آیت الله طالقانی از آنجا شروع شد که شب ۲۳ فروردین ۱۳۵۸ از سوی دفتر سازمان آزادیبخش فلسطین ضمن تماس تلفنی به ایشان گفته ‌می‌شود پیا‌می‌از سوی یاسر عرفات برای او ارسال شده است. ایشان صبح هنگام ، دو نفر از فرزندان خود را مامور دریافت پیام می‌کند. در این دیدار پیغامی چنین دریافت ‌می‌شود: “به طالقانی بگویید که دولت موقت از ما خواسته تا دفترمان در اهواز را که با موافقت شورای انقلاب و سیداحمد خمینی دایر شده، تعطیل کنیم و این امری بی سابقه است” که پس از بازداشت فرزندانش در آن روز، طالقانی همراه خانواده از تهران خارج و تهران با التهاباتی روبه‌رو ‌می‌شود. بعد از این واقعه و بازگشب طالقانی، ایشان با حکم رهبری انقلاب به سمت امامت جمعه تهران منصوب و سپس با رای مردم در مجلس خبرگان قانون اساسی عضویت ‌می‌یابد.

سید محمود طالقانی سرانجام در ۱۹ شهریور ۱۳۵۸، در مقام پدر، علاوه بر تمام تلاش‌‌ها و مبارزاتش در سطوح ملی، با برپایی پنج خطبه نماز جماعت در پرونده خود، در‌می‌گذرد تا یادمان بماند: “دوران انقلابی،انسان انقلابی ‌می‌طلبد. انسان انقلابی به بینش انقلابی نیازمند است و انقلابی بودن تنها بینش نیست، عمل است” چنان که او نیز بود.

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.