برجام، صنعت نفت را در یک موقعیت ممتاز قرار داده است | بنیاد باران
Thursday, 17 October , 2019
امروز : پنج شنبه، ۲۵ مهر ، ۱۳۹۸ - 18 صفر 1441
  پرینت تاریخ انتشار : ۱۹ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۳:۰۲ | 118 بازدید |

برجام، صنعت نفت را در یک موقعیت ممتاز قرار داده است

نشست‌های ماهانه-پایگاه تحلیلی بنیاد باران: نودوهشتمین نشست تخصصی بنیاد باران عصر روز سه‌شنبه (هجدهم اسفندماه) با موضوع «صنعت نفت ایران در پسابرجام» با سخنرانی امیرحسین زمانی نیا، معاون امور بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت، در محل مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن برگزار شد. متن کامل سخنان دکتر امیرحسین زمانی نیا با محوریت « صنعت نفت ایران […]

برجام، صنعت نفت را در یک موقعیت ممتاز قرار داده است

نشست‌های ماهانه-پایگاه تحلیلی بنیاد باران: نودوهشتمین نشست تخصصی بنیاد باران عصر روز سه‌شنبه (هجدهم اسفندماه) با موضوع «صنعت نفت ایران در پسابرجام» با سخنرانی امیرحسین زمانی نیا، معاون امور بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت، در محل مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن برگزار شد.

متن کامل سخنان دکتر امیرحسین زمانی نیا با محوریت « صنعت نفت ایران در پسابرجام » به شرح زیر است:

قبل از اینکه به موضع سخنرانی بپردازم، می‌خواهم خاطره‌ای را از آقای خاتمی نقل کنم، عید سال ۱۳۸۴ بود و من آن زمان مدیرکل سیاسی – بین‌المللی وزارت خارجه بودم .در بهمن‌ماه برای مذاکره به عراق رفته بودم چون فکر می‌کردیم هنوز در عراق اسیر داریم و در نهایت معلوم شد که حدود چهارصد زندانی در عراق داریم که هم از اقشار مختلف بودند، هم از نیروهای نظامی، هم از مردم عادی و هم از منافقینی که از ادامه همکاری با سازمان منصرف شده بودند اما از آنجایی که در فضای بعد از آتش‌بس بودیم، این افراد دیگر اسیر جنگی تلقی نمی‌شدند و زندانی به شمار می‌آمدند. وقتی در خصوص آزادی این افراد با وزارت خارجه عراق مذاکره کردیم به‌جایی نرسیدیم با آقای هبوش وزیر استخبارات عراق ملاقات کردیم و بحث‌هایمان با او خیلی طولانی و جدی شد و در ضمن از تهران نیز به ما گفته بودند که عراق یک نفر را پیش از آغاز جنگ از ما اسیر کرده است و ما می‌خواهیم حتما او را پس بگیریم که من اسم ایشان را به خاطر نمی‌آورم اما ظاهراً یک افسر جوان و میان رتبه‌ای هم بود. به‌هرحال در بحث‌هایمان با آقای هبوش من پیشنهادی را از طرف خودم مطرح کردم که حاضریم صد نفر را آزاد کنیم و آن یک نفر را پس بگیریم، وقتی من این پیشنهاد را مطرح کردم آقای هبوش قبول کرد و گفت اگر بتوانی این صد نفر را به من بدهی دستور آزادی آن افسر را از صدام خواهم گرفت و ما در نهایت با هماهنگی با امیر نجفی که مسئولیت اسرای عراق در ایران را به عهده داشت این معامله را پذیرفتیم و این کار انجام شد. در همان موقع اخباری از حمله احتمالی امریکا به عراق مطرح می‌شد و در این زمینه اختلاف‌نظرها فراوان بود، ما در بخش معاونت بین‌الملل وزارت خارجه می‌گفتیم که امریکا حتما حمله می‌کند، منتها بیشتر آقایان و مسئولین عالی‌رتبه کشور دوست داشتند به حرف معاونت مربوطه که معاونت عربی و آفریقایی بود توجه نشان دهند. مسئولین نظامی ما هم در آن زمان معتقد بودند که حمله‌ای صورت نخواهد گرفت. وقتی ما از عراق به تهران بازگشتیم، نزد آقای خرازی وزیر امورخارجه رفتیم و به ایشان گفتیم که اگر تا دو هفته آینده ما تحولی در مسئله اسرایمان انجام ندهیم و امریکا حمله بکند و بمباران شدید انجام دهد، زندانبانان عراقی این چهارصد زندانی ما را می‎کشند و خودشان فرار می‌کنند. به‌هرحال پس از بحث‌های فراوان آقای خرازی را متقاعد کردیم و ایشان آمدند و آقای روحانی را که دبیر شورای امنیت ملی بودند را متقاعد کردند که این ایده را در شورای عالی امنیت ملی که ریاستش در آن زمان بر عهده آقای خاتمی بود، مطرح کنند. در نهایت یک هفته مانده به سال نو (۱۳۸۴) دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پذیرفت که این موضوع در شورای عالی امنیت ملی مطرح شود و آقای روحانی و دکتر خرازی دفاع خوبی از این طرح کردند که ما هر تعداد اسیر عراقی داریم بدهیم و چهارصد اسیر خودمان را باز پس گیریم. در آن جلسه مشخص شد که ما هنوز حدود هزار اسیر عراقی در کشور داریم که البته خلاف مقررات کنوانسیون ژنو هم بود. با مداخله و راهبری آقای خاتمی کردند این مسئله فیصله پیدا کرد و این که بقیه آقایان عضو شورای عالی امنیت ملی از جمله آقای علی لاریجانی و آقای هاشمی شاهرودی چه گفتند، بماند ولی بهرحال تصمیم گرفته شد که همه آن هزار نفر را آزاد کنیم تا چهارصد نفر خودمان را پس بگیریم و روز ۲۸ اسفندماه اسرای عراقی به مرز رسیدند و ما چهارصد اسیر خود را تحویل گرفتیم اما یک اتوبوس حامل اسرای عراقی در مسیر دچار مشکل شد و حدود ۴۰ نفر به مرز نرسیدند و حدود ۲۴ ساعت بعد، امریکا به عراق حمله کرد و در همان وقت از شورای عالی امنیت ملی با ما تماس گرفتند که ترتیب آزادی ۴۰ نفر باقیمانده را نیز فراهم کنیم و نهایتا صلیب سرخ با هواپیمایی به ایران آمد و باقیمانده اسرای عراقی را با خود به کشورشان بازگرداند.در این مسئله اگر راهبری و هدایت و درایت جناب آقای خاتمی نبود آن چهارصد نفر به ایران نمی‌رسیدند. اما در مورد موضوع برجام باید چند نکته را در ابتدا بگویم که اگر در سال ۹۲ مذاکراتی شروع نمی‌شد و به توافق ژنو منتهی نمی‌شد، یقینا تا آخر سال ۹۲ صادرات نفت ما به صفر می‌رسید چراکه قانون آن زمان که بر اثر فشار امریکا وضع شده بود، این بود که چهار کشوری که از ما نفت می‌خرند هرماه ۲۰ درصد از خریدشان کم می‌کنند و هیچ‌کس هم جسارت مقاومت در برابر فشار امریکا را نداشت. مسئولان دولت قبلی هم در ابتدا می‌گفتند که موضوع هسته‌ای ایران به شورای امنیت نمی‌رود و این یک بلوف است، در حالی که پرونده ما به شورای امنیت رفت، بعد از آن مسئولان وزارت خارجه دولت قبل گفتند که قطعنامه صادر نخواهد شد که قطعنامه هم صادر شد، گفتند که روسیه و چین آن را وتو می‌کنند که آن‌ها هم وتو نکردند. در سال ۱۳۸۳ مذاکرات هسته‌ای در وین انجام می‌شد و ما به دنبال این بودیم که قطعنامه‌ای که صادر و در آن ذکر شده که «تا سه ماه دیگر موضوع هسته‌ای ایران دوباره در شورای حکام بررسی می‌شود» را تغییر دهیم و به‌جای سه ماه، از لفظ «هر وقت که لازم شد» استفاده کنیم چراکه برای ما خیلی اهمیت داشت که بررسی پرونده هسته‌ای ایران در شورای حکام به شکل اتوماتیک نباشد. ما همه کسانی که فکر می‌کردیم دوستان ما هستند به گفت‌وگو نشستیم و از آن‌ها مشورت گرفتیم، به روس‌ها گفتیم و آن‌ها عنوان کردند که نمی‌توانند این جمله را تغییر دهند. در نهایت ما موضوع را به آقای دکتر خزاری منتقل کردیم و ایشان به آقای خاتمی اطلاع دادند و آقای خاتمی گفتند که این مسئله را پیگیری می‌کنند و در تماسی تلفنی با آقای پوتین از وی این قول را گرفتند که نماینده روسیه در مذاکرات وین با نماینده ایران همکاری کنند. من صبح فردای آن روز سفیر روسیه را در سازمان ملل دیدم و او به من گفت که اگر این جمله تغییر پیدا کند، جنگ جهانی سوم به راه خواهد افتاد، در واقع روسیه از ایجاد تغییر در یک جمله قطعنامه شورای حکام تا به این اندازه مضطرب می‌شد و گمان می‌کرد که جنگ جهانی سوم به راه خواهد افتاد و آن وقت مسئولین دولت قبلی فکر می‌کردند که روسیه و چین قطعنامه شورای امنیت را برای ما وتو خواهند کرد. با موفقیت مذاکرات هسته‌ای، ما در ماه بهمن ۴۲۰ هزار بشکه نفت را علاوه بر ۱ میلیون و ۱۰۰ بشکه‌ای که می‌فروختیم، فروخته‌ایم و برای ۳۰۰ هزار بشکه دیگر هم مشتری داریم و اغلب بازار آن‌هم در اروپاست نه در بازار قبلی ما و این یک نمونه از تاثیر برجام در صنعت نفت ایران است به همید دلیل ما باید بتوانیم بازاریابی خوبی بکنیم و اگر بازار داشته باشیم تا ۲ میلیون بشکه برای صادرات می‌توانیم داشته باشیم اما در حال حاضر به دنبال بازار هستیم. از دیگر آثار توافق هسته‌ای این است که وجوه و تجهیزات توقیف و بلوکه شده شرکت نفت آزاد می‌شوند و دیروز آخرین محموله تجهیزات بلوکه شده شرکت ملی نفت به خلیج فارس رسیدند و تخلیه شدند و این باعث افزایش تولید میادین نفتی ما خواهد بود. وجوهی هم که به خاطر تحریم‌ها بلوکه شده بود، دارند آزاد می‌شوند از جمله اینکه «شل» به ما حدود ۲ و ۳ دهم میلیارد دلار بدهکار بود و دیروز آخرین واریز به مبلغ ۱ و ۷۷ صدم میلیارد یورو به‌حساب بانک مرکزی پرداخت شد. نه‌تنها «شل» توانسته از طریق بانکی، بدهی خود را پرداخت کند، بلکه بقیه بدهکارهای ما هم مشغول آزاد کردن بدهی‌های خود به ما هستند حتی کشوری مثل یونان با آن اوضاع ورشکستگی اقتصادی‌اش حدود هشتصد میلیون دلار به بانک مرکزی بدهکار است و آن‌ها هم دارند به‌صورت قسط به قسط بدهی خود را پرداخت می‌کنند. آنچه که مشکل است بانک‌های درجه یک اروپایی هستند که توسط امریکا جریمه‌های سنگین شده‌اند و الان دارند با احتیاط برخورد می‌کنند ولی بانک‌های درجه دوم اروپایی همکاری خود را با بانک‌های ایرانی شروع کرده‌اند و مسئله سوئیفت هم از چند هفته پیش حل شده است ولی بانک‌های ما باید یکسری استانداردهای جدید را رعایت کنند که در این زمینه مشغول تعامل با بانک‌های خارجی هستند. یکی از مسائل ما، مسئله پول‌شویی، مبارزه با تروریسم و مسئله قواعدی است که اتحادیه اروپایی و امریکا دارد که اگر یک شهروند امریکایی در یکی از بانک‌های ما حساب داشته باشد باید این موضوع را به امریکا اعلام کنیم تا آن‌ها بتوانند از وی مالیات دریافت کنند که این‌ها از جمله مسائل تازه‌ای است که بانک‌های ما دارند به آن می‌پردازند. شورای نگهبان هم به‌تازگی قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم را تایید کرد. یکی از مشکلات بانک‌های ما این است که چنین قانونی در کشور نبود اما الان این مشکل هم حل شده است. مهمانان خارجی شرکت نفت هم بسیار بیشتر شده است و همه به دنبال این هستند که در شرایط جدید با ایران به همکاری بپردازند و البته یکی از نگرانی‌هایی که این کشورها دارند این است که مسئله بازگشت تحریم‌ها چه اندازه ممکن و جدی است؟ اما در آن مذاکراتی که انجام شد، آمریکایی‌ها برای نیاز داخلی خودشان برای آنکه بگویند کار را به‌صورت همه جانبه و محکم انجام داده‌اند، به این پاراگراف در برجام نیاز داشتند تا برای خود راه برگشتی را هم پیش‌بینی کرده باشند اما فراموش نکنیم که آمریکایی‌ها در دوره‌ای می‌خواستند تحریم‌های ملی خودشان علیه ما نیز در غالب قطعنامه‌هایی، به تحریم‌های جهانی بدل کنند که در این مسیر چندان موفق نبودند. الان هم ما همین توضیحات را به نمایندگان شرکت‌های خارجی که به ایران می‌آیند می‌دهیم و به آن‌ها می‌گوییم که اقتصاد ما آن‌چنان چسبندگی با اقتصاد جهانی پیدا می‌کند که به نفع هیچ‌کس نخواهد بود که این تحریم‌ها دوباره اعمال شوند اما بهرحال این چالش را در سرمایه‌گذاری خارجی باید با تکیه بر مسائل حقوقی حل کرد. ما هم‌اکنون با بسیاری از شرکت‌های چینی، روسی و همه شرکت‌های بزرگ و متوسط اروپایی در حال مذاکره هستیم و حتی شرکتGE امریکا علاقه‌مند به همکاری با ایران است و مدیرعامل انگلیسی این شرکت هفته پیش به ایران آمده و اظهار کرد که به کار در ایران علاقه‌مند است و وقتی من از ایشان پرسیدم که چطور یک شرکت آمریکایی می‌خواهد با ایران همکاری کند؟ به بندی از برجام اشاره کرد که در آن قید شده است شرکت‌های غیرآمریکایی که توسط آمریکایی‌ها اداره می‌شوند می‌توانند با ایران همکاری کنند و ما هم به‌عنوان یک شرکت غیرآمریکایی که در انگلیس ثبت هستیم می‌توانیم با شما هم وزارت نفت و هم وزارت بهداشت همکاری کنیم. شرکت‌های آلمانی هم در صنایع پتروشیمی ما بسیار علاقه‌مند به همکاری هستند و سخن از مذاکره برای ۴ و نیم تا ۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در شرکت پتروشیمی ما از سوی آن‌ها مطرح است و شرکت‌های بیمه آن‌ها هم علاقه‌مند به پوشش بیمه‌ای پروژه‌های قابل دفاع هستند. شرکت ساچه هم در مذاکرات خود در روزهای اخیر در تهران اعلام آمادگی کرد که برای تامین مالی پروژه‌هایمان در صنعت نفت با شرکت‌های ایتالیایی، حدود ۵ میلیارد دلار در نظر گرفته است و احساس می‌کنم همین ترتیبات را شرکت ملی نفت ایران با سایر شرکت‌های پوشش بیمه‌ای انجام خواهد داد. از مشکلاتی که در حال حل‌وفصل آن هستیم یکی موضوع پوشش بیمه‌ای نفتکش‌های ما و نفتکش‌های خارجی که نفت ما را حمل می‌کنند، است که ۱۳ گروه بیمه‌ای هستند که ۱۲ تا اروپایی و آسیایی‌اند و یکی از آن‌ها هم آمریکایی است که البته این گروه آمریکایی نفوذ بسیاری در بیمه اتکایی دارد و می‌تواند ریسک پوشش بیمه‌ای را تقسیم کند که البته امروز هم این ۱۳ گروه در دوبی جمع هستند و از شرکت ملی نفتکش ما هم در آنجا حضور دارند تا مذاکرات را نهایی کنند و به نتیجه برسند و از آنجایی که چندین محموله نفت خام ما از خلیج فارس خارج شده و به مقصد رسیده است، به نظر می‌رسد این مسئله هم تقریبا حل شده است و فقط نیاز به مشخص شدن موارد حقوقی دارد. منابع مالی مورد نیاز صنعت نفت در بخش دولتی‌اش برای پنج سال آینده حدود ۱۳۵ میلیارد دلار است و در بخش غیردولتی که مربوط به احداث پالایشگاه‌های جدید و.. است هم به حدود ۵۲ میلیارد دلار سرمایه نیاز داریم و مجموعا حدود ۲۰۱ میلیارد دلار نیاز به سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و گاز در پنج سال آینده وجود دارد. ما در صنعت نفت موفق نبوده‌ایم که یک شرکت نفتی بین‌المللی به وجود بیاوریم و برای آن نیاز به سرمایه‌گذاری داریم و تا به حال این کار انجام نشده است و اگر بخواهیم نفت ما شکوفا و قدرتمند شود باید بتواند ظرفیت تولید نفت خام را بالا ببرد و امیدواریم تا پایان برنامه ششم بتوانیم بالای ۵ میلیون بشکه در روز نفت خام تولید کنیم. در خانواده نفت ایران عده‌ای اعتقاد دارند که ما هیچ نیازی به سرمایه‌گذاری خارجی و یا تکنولوژی‌های خارجی نداریم و همه کارها را خودمان انجام می‌دهیم در حالی که عملا از نظر تکنولوژی صنعت نفت اروپا به مراتب عقب‌تر از امریکاست و ما به‌مراتب جای رشد داریم که به فن‌آوری اروپا برسیم. برای افزایش تولید ما نیاز به سرمایه‌گذاری، فن‌آوری و مدیریت داریم و امیدواریم تا ده سال دیگر از طریق اجرای قراردادهای IPC چند شرکت بین‌المللی خوب داشته باشیم و برجام صنعت نفت را در یک موقعیت ممتاز قرار داده و عزت کشور را تامین کرده است و ما می‌توانیم تصمیم بگیریم که با چه شرکتی بین‌المللی در صنعت نفت همکاری و منافع بلندمدت خود را تامین کنیم.

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.